✍
Весна АПАСИЕВА
Е
К О Ц И Д
* * *
во оваа рубрика Ви приложуваме извадок од книгата „ПРАВОТО,
СИЛАТА И МИРОТ
– МАКЕДОНИЈА И КОСОВО”
од проф. д-р Светомир Шкариќ *
*
*
(...Продолжeние од минатиот број...)
EKОЦИДОТ ПРИ NATO
-
АГРЕСИЈАТА ВРЗ
ЈУГОСЛАВИЈА (1999)
.
. .
Податоците за екоцидот
во СР Југославија (денес „Србија и Црна Гора“) се
алармантни. Тоа се гледа од бројни извори, вклучувајќи ги и изворите
од официјалните лица на НАТО во Брисел. Во обвинителниот акт
поднесен пред Европскиот граѓански суд во Берлин, на 2 јуни
2000 година, се констатира следново: ...
„Со нападите врз постројките со многу опасни материи, државите на
НАТО најблаго речено предизвикаа тешки еколошки штети на човековата
околина со последици за здравјето и генетската структура на луѓето.
Утврдено е загадување на земјиштето, водата и воздухот како
последица на војната... Уништена е животната база на цел еден народ,
причинета е голема и долготрајна еколошка штета...“.
Во истиот документ се констатира употребата на отровни и свирепи
оружја, како што се осиромашениот ураниум и касетните
бомби. Вооружените сили на НАТО на Косово како и порано во
Заливската војна користеле проектили со осиромашен ураниум и касетни
бомби, кои од страна на Обединетите Нации се забранети за употреба.
Констатирани се заболувања и генетски оштетувања кај луѓето, а
особено кај децата, најверојатно, како последица на контактот со
Ураниумот 238. Користењето на оваа муниција е нехумано и
цинично. Тоа важи и за касетните бомби. Оваа муниција, која не
детонира, го загадува просторот за долг временски период. За разлика
од мините чиишто места се познати, касетните бомби лежат на
непознати места во природата, во населените места и на патиштата. На
Косово многу луѓе загинале од детонција на овие бомби, а многу од
нив ќе гинат и натаму.
Особено загрижуваат податоците за штетното дејство на проектилите со
осиромашен ураниум. Во рамките на воздушните удари за целото време
на војната користена е ДУ - муниција, која содржи
радиоактивни елементи од ураниумот (особено У - 238, но и У - 234 и
У - 352). Одредени проектили се произведуваат за пробивање на
оклопните објекти, а како изолација на проектилот се користи
осиромашениот ураниум, скоро чист метал ураниум. Уранот 238, како
тежок метал, со густина која е скоро двапати поголема од густината
на олово може да пробие и објекти обвиткани со челик. За време на
ударот се развива висока температура, а проектилот се деформира, со
што се ослободува од 40 до 70% од радио-активната материја. За време
на ударот, по пат на согорување, доаѓа до оксидација во екстремно
мали честички. Овие честички се претвораат во чад, така што
токсичните честички во воздухот се мешаат и се претвораат во
прашина.
Радио-активната прашина се таложи на големи простори, со што се
овозможува продорот на радиоактивните материи во земјиштето и водата
и на крајот во целокупниот синџир на исхрана. Тоа значи дека станува
збор за оружје што предизвикува долгорочно оштетување на човековата
околина
и кое најмногу му штети на цивилното население. Времето на
распаѓањето на У-238 изнесува околу 4,5 милијарди години.
„Осиромашениот Ураниум“ – најголемиот предизвикувач
на канцерогени заболувања и тумори
Идентични оцени за штетното дејство на ураниумот се содржани и во
анализата на, македонскиот експерт од областа на нуклеарната физика,
проф. Доне Гершановски - од Институтот за физика
при Природно-математичкиот факултет во Скопје. Овој нуклеарен
физичар го тврди следново:
„При бомбардирањето на цели во СР Југославија имаше масовна употреба
на ова оружје, тоа се смета за најопасно за луѓето и за целиот
балкански простор, затоа што може да настане радиоактивно загадување
на поширокиот простор, а не само на просторот каде што се одвиваат
борбените дејства. Затоа осиромашениот ураниум не може да се третира
како конвенционално оружје... Ако се внесе во организмот ураниумот
како и сите други тешки токсични метали предизвикува опасност од рак
на белите дробови и дефекти на бубрезите. Ако навлезе во коските,
ураниумот има штетно дејство врз системот на создавање на белите
крвни клетки“.
Штетноста на осиромашениот ураниум произлегува и од следниве
факти:
-
100 грама согорен ураниум произведуваат еден килограм (1 kg)
радиоактивен прав, а вака навлезениот прав во дишните органи не може
со ништо да се отстрани;
-
во човечкиот организам тој предизвикува алфа-зрачење со силно
разорно дејство, предизвикувајќи мутагени и онкогени промени во
ќелиите;
-
ветерот може да го разнесе од едно до друго место, а правот го губи
радиоактивното дејство дури по истекот на 4,5 милијарди години;
-
ураниумските бомби зариени во земјата се отровни за водата, билките,
животните и луѓето; - санацијата и складирањето на ураниумскиот
одпад е многу скапо и сложено дејство;
-
САД располагаат со 500 000 тони осиромашен ураниум (кој е всушност
нуклеарен отпад ) со кој не знаат што да прават. Токму од овој отпад
се прави оружјето со осиромашен ураниум. Овој ураниум содржи три
вида нуклеиди - У 234, У 235 и У 238. Овој ураниум се означува како
„валкан ураниум“, за разлика од чистиот кој се добива од
природниот ураниум.
Руските извори
тврдат дека авијацијата на НАТО извршила 23.000 летови со удари врз
995 објекти и со фрлање на 25.000 тони експлозив и 3.000
крстосувачки ракети.
Германските извори
тврдат дека се извршени 37.465 воздушни полетувања, со исфрлување на
20.000 тони бомби и ракети.
Британските извори тврдат дека се извршени 27.000 воздушни летови и
дека се фрлени повеќе од 23.000 бомби и ракети.
Француските извори
оперираат со проценти- Франција изврши 2.000 воздушни летови или
10,9% од вкупниот број воздушни напади врз Југославија.
Југословенските извори
тврдат дека се извршени 27.000 или 34.250 летови на борбените
авиони, извршени се 2.300 удари, лансирани се 400 томахавк ракети и
130 ракети воздух-земја, 20.000 диригирани и 5.000 конвенционални
бомби, фрлени се 22.000 или 79.000 тони експлозив и потрошени се
367.000 литри керозин.
Или, над СРЈ се извршени 25 200 борбени летови и фрлени се 25 000
тони експлозив. По интензитетот, употребената воена сила и
последиците, тоа е најголема и најдрастична агресија по Втората
светска војна.
Неспорно
е дека со толку голем број воздушни летови и фрлени бомби врз
Југославија тешко е оштетен системот на литосферата, хидросферата,
биосферата и атмосферата на Југославија, но и еко-системот на многу
поширок простор. Во овој случај, техносферата на 19
демократски земји опасно го загрози животот на луѓето и видно го
нагрди убавото тело на Планетата (Gea). Тоа не смее да се премолчи,
а уште помалку да се заборави - Gea е многу поважна од NATO и од 100
000 годишното постоење на Homo sapiens!
Косово - изрешетано од проектилите на НАТО-агресорите на чело со
Соединетит Американски Држави
Непобитно е утврдено дека во војната на НАТО против Југославија,
авионите А-10 на воздушните сили на САД, користеле муниција со
осиромашен ураниум. Според податоците на војската на Југославија,
околу 50 000 проектили со осиромашен ураниум се фрлени на 100 густо
населени места во Косово, а 3 000 до 5 000 проектили се фрлени во
Прешево, Бујановац, Врање и Црна Гора. Во овие места е регистрирано
зголемување на радијацијата за 1 100 пати во однос на дозволеното
ниво на контаминација!
На барање на Генералниот секретар на ООН, Кофи Анан,
Генералниот секретар на НАТО - Џорџ Робертсон, во писмото од
7 февруари 2000 година потврди дека на Косово се фрлени околу 31 000
проектили со осиромашен ураниум.
Најмногу осиромашен ураниум е фрлен на просторот Призрен - Дечани,
на самата граница помаѓу Албанија и Југославија од една и Македонија
и Косово од друга страна. Тоа се гледа од географската карта што
Џорџ Робертсон ја доставил до Генералниот секретар на ООН - Кофи
Анан, на 7 февруари 2000 година.
Користејќи ги податоците на НАТО дека во текот на бомбардирањето се
исфрлени 31 000 проектили со осиромашен ураниум, македонскиот
стручњак за нуклеарна физика, академикот Томе Бошевски, тврди
дека во Југославија е фрлено гориво како да експлодирал еден реактор
во централата „Кршко“ во Словенија. Под претпоставка дека
секој исфрлен проектил тежи барем по еден килограм, значи дека се
исфрлени 30 тони бомби со осиромашен ураниум!
Или,
Југословенскиот стручњак за истражување на минерални суровини,
професорот Иван Гржетиќ, тврди дека НАТО фрлил 31 000
проектили со осиромашен ураниум. Ако секој проектил тежи по 300
грама, тоа се вкупно од 10 до 11 тона осиромашен ураниум!
Во документите на Меѓународната конференција за осиромашен
ураниум одржана на 4 и 5 ноември 2000 година во Манчестер
(Велика Британија), се констатира следново:
„Осиромашениот ураниум е отпадок од нуклеарната индустрија. Тој е
густ радиоактивен и хемиски отров и се користи за правење муниција
за пробивање на оклопни предмети. Кога гори или експлодира тој се
шири со голем број милји во воздухот и се вдишува како нерастворлива
радиоактивна прашина. Осиромашениот ураниум е активен 4,5 милијарди
години!“.
Тоа значи дека останува трајно присутен во човековата околина.
За време на Заливската војна беа фрлени околу 320 тона на
осиромашен ураниум, во Косово и Србија околу 10 тона, а во Босна во
1994/95 помала количина. Граѓаните и војниците од војните на Заливот
и на Балканот изјавија дека се појавија канцерогени заболувања,
нервни оштетувања и генетски аномалии кај нивните деца
родени по завршувањето на овие војни.
„Балканскиот“ и „Заливскиот Синдром“ –
кошмар за НАТО војниците
Третиот
милениум започна со шокантната вест за „Балканскиот синдром“.
Досега 13 војници на КФОР починале од рак.
Од нив пет се Италијанци. Италијанците загубиле и шест војници од
СФОР во Босна поради леукемија. Шпанија, Белгија и Португалија
започнаа со детални лекарски прегледи на своите војници. Досега
леукемијата предизвикана од „Балканскиот синдром“ умреа седум
италијански војници, пет белгиски, дваjца холандски, двајца
португалски и еден чешки војник – од кои сите служеа во мировните
мисии на Балканот!
Од иста болест се лечат четири француски и исто толку белгиски
војници. Членовите на стручниот тим за животна средина на
Обединетите Нации – Клаус Топфер и Пека Хависто му
забележаа на НАТО што не рече ни збор за опасностите што
произлегуваат од осиромашениот ураниум. Премиерот на Италија,
Џулијано Амато бара точни податоци за осиромашениот ураниум за
да може да се одбрани од италијанските медиуми. Тој тврди дека
алармот во Италија е легитимен:
„Знаевме дека осиромашениот ураниум се користел на Косово, но не и
во Босна. Знаевме дека опасноста е присутна само во апсолутно
исклучителни околности како на пример, да се земе парчето со рака на
којашто има отворена рана - додека во нормални околности мислевме
дека тоа воопшто не е опасно. Меѓутоа, сега почнавме оправдано да се
плашиме дека работите не се така едноставни“.
Грчката влада, пак, одлучи да им овозможи на грчките војници да
се вратат дома ако сметаат дека се изложени на опасност од
последиците на осиромашениот ураниум. Грција распореди на
Косово 1 481 војник, а некои веќе изразија желба да ја прекинат
должноста. Една третина од војниците кои побарале да бидат
распоредени на Косово го смениле мислењето поради загриженоста околу
оружјето со осиромашен ураниум. Над 100 од 328 војници кои требаше
да заминат на Косово, од 15 јануари до крајот на февруари 2001
година, го информираа Генералштабот на армијата на Грција дека не
сакаат да заминат во мировната мисија во оваа српска покраина.
Алармот на европската јавност нагло се засили по об]авената вест
во Велика Британија, на 13 јануари 2001 година, дека осиромашениот
ураниум е причина за смртта на 400 лица во Босна и Херцеговина.
Имено, репортерот на весникот „Индепендент" -
Роберт Фиск, тврди дека бомбите со осиромашен ураниум
предизвикале најголеми последици во Босна и Херцеговина и дека
досега тие се причина за смртта на најмалку 400 лица, особено за
животот на луѓето од местото Хаџиќи, во непосредна близина на
главниот град Сараево. Ова место беше цел на американските авиони,
но и на британската артилерија стационирана на планината Игман,
чиишто гранати биле наполнети со осиромашен ураниум. Во гратчето
Братунац, на левата страна од реката Дрина, почиваат 300 лица од
Хаџиќи, умрени од рак, леукемија и други тешки болести предизвикани
од осиромашениот ураниум. Гробиштата во Братунац претставуваат
засега најтажен споменик на НАТО-бомбите со осиромашен ураниум.
Роберт Фиск предлага на тие гробишта да стои натпис со големи букви:
„Умрени од осиромашен ураниум“!
Точноста на наведената вест ја потврди и агенцијата „Ројтерс“,
повикувајќи се на стручните наоди на Зоран Станковиќ - шеф на
одделот за судска медицина на Воено-медицинската академија во
Белград. Овој патолог, смртта на луѓето од Хаџиќи, дирекно ја
поврзува со радио-активното дејство на осиромашениот ураниум.
Познато е дека многу од Србите во Хаџиќи работеле во фабриката
кадешто поправале тенкови и оклопни возила кои биле бомбардирани од
НАТО во 1994 година. Во тоа време гранатите со осиромашен ураниум
биле рециклирани и употребени за производство на панцири. Врз основа
на 4 000 извршени аутопсии, патологот Станковиќ го тврди следново:
„400-ни лица починаа од различни видови рак во последните пет
години. Тие беа дел од заедницата со 4 000 Срби од Хаџиќи, во
близина на Сараево, кои се преселија североисточно од Сараево во
Братунац“.
Италијанскиот министер за одбрана, Серѓо Матарела тврди
дека во Босна се испукани околу 11 000 проектили со осиромашен
ураниум. Поради тоа, италијанската влада побара Обединетите Нации да
извршат истрага на осиромашениот ураниум и во Босна, а не само на
Косово.
Во врска со „Балканскиот синдром", американскиот експерт за
атомско-биолошко-хемиска заштита, Даг Роки, отворено и со
многу аргументи ја потсети италијанската јавност да не им верува на
САД во врска со дејството на осиромашениот ураниум врз здравјето на
луѓето. Даг Роки беше на чело на 20-сет члена екипа за чистење на
зоната контаминирана со осиромашен ураниум за време и по
Заливската војна во Ирак, Кувајт и Саудиска Арабија. Пред да
пристапи кон извршувањето на задачата, Роки добил писмено
известување од највисоките американски воени власти дека зоните што
се бомбардирани со проектилите наполнети со осиромашен ураниум се
многу опасни за здравјето на луѓето и дека при чистење на зоната е
неопходна посебна здравствена заштита. Во врска со тоа Роки изјави:
„Ние се придржувавме кон пропишаните правила за заштита, но и покрај
тоа, неколку години по слични мисии во Ирак, Кувајт и Саудиска
Арабија, кај сите членови на екипата, вклучувајќи ме и мене, се
појавија различни видови на канцерогена паталогија. Во меѓувреме
двајца членови на екипата умреа од рак“.
Роки го опишува и односот на американските воени лекарии на
Пентагон спрема болестите на неговата стручна екипа, велејќи:
„За да биде поголема иронијата, кога почнавме да се жалиме на
разните симптоми на болеста, американските воени лекари не убедуваа
дека тоа не е сериозно, а Пентагон истовремно тврдеше дека никој не
умрел и дека никој не е болен. По неколку години, разните облици на
рак и „Заливскиот синдром“ ги зафатија повеќе од 100 000 американски
војници и членовите на нивните семејства“.
Знаејќи го штетното дејство на осиромашениот ураниум, на 16 април
1999 година, Даг Роки писмено го известил претседателот Бил
Клинтон да не ги користи проектилите со осиромашен ураниум во
Косовската војна. Меѓутоа, неговото барање не беше прифатено, иако
беше поткрепено со неговото нарушено здравје. Како резултат на тоа,
Роки се обрати до италијанската јавност со следнава молба: „Затоа Ве
молам сега да не им верувате на американските истражувања во врска
со штетноста на осиромашениот ураниум. Поради вистината,
истражувањето морате да го спроведете сами, како и останатите
европски држави, но без САД и без НАТО".
Барања за стопирање на употребата на т.н.
„Валкан Ураниум“
Во јануари 2001 година, тоа веќе го направи
Антивоената група на италијански научници. Оваа група
го тврди следново:
„Осиромашениот ураниум е опасен и штетен радиоактивен елемент. Тој е
користен во војните во Ирак, Босна и Косово; осиромашениот ураниум е
голема опасност за војниците и цивилното население на Балканот и не
се во право италијанските власти кога тврдат дека оружјето со
осиромашен ураниум не е забрането со меѓународното право“.
На Балканот, како што веќе видовме е користен „валканиот
ураниум". Тоа е ураниум кој се рециклира од нуклеарниот отпад.
Користењето на овој ураниум е потврдено и од страна на Обединетите
Нации. Раководителот на стручниот тим на ООН за заштита на
човековата средина – Пека Хависто, тврди дека ...„муницијата
од осиромашен ураниум користена во Косовската војна содржи и траги
од плутониум. Не е тајна дека по одвојувањето на плутониумот од
ураниумот секогаш се јавуваат траги од плутониумот кој е 200 000
пати порадиоактивен и милион пати потоксичен од ураниумот.
Плтутониумот е збогатен ураниум, кој не се јавува во природен облик
туку доаѓа од нуклеарните електрани во преработена форма“.
По објавувањето на оваа вест, Министерот за одбрана на Германија
– Рудолф Шарпинг, даде налог на еден германски научен
институт да го утврди степенот на загаденост на земјиштето и водата
на Косово. Германија е вознемирена од употребата на муницијата што
го содржи отровниот плутониум:
„На американскиот амбасадор, Џон Корнблум, му реков дека не е
во ред што сите партнери на НАТО не се подеднакво информирани“.
Европскиот Парламент во Стразбур, на 16 јануари 2001 година, со 394
гласа донесе Резолуција за забрана на оружјето со осиромашен
ураниум. Со овој акт, европските парламентарци бараат од
НАТО и од Европската Унија да прогласат мораториум во употребата на
муницијата со осиромашен ураниум. Во парламентарната дебата,
европскиот Комесар за животна средина – Маргот Валдстрем
изјави:
„Треба да се истражува повеќестраниот коктел-причинител, а не само
издвоено да се проучуваат последиците на производството и употребата
на проектилите со осиромашен ураниум“.
Главниот обвинител на Хашкиот трибунал –
грдата и озлогласена Карла Дел Понте, ја отвори можноста за
одговорноста на НАТО: „Доколку
целосните резултати покажат дека употребата на осиромашен ураниум во
оружјето на НАТО има директна врска со загрозеното здравје на
војниците и на цивилите, ние веднаш ќе почнеме со истрагата“.
За разлика од Лујза Арбур, Дел Понте покажа знаци на
поголема објективност:
„Оружјето со осиромашениот ураниум спаѓа под наша јурисдикција.
Доколку се покажат основани тужбите и стравот покажан овие денови,
тогаш станува збор за воено злосторство, што е во надлежност на
нашиот Трибунал, врз основа на членот 55 од Женевската конвенција
од 1949 година.
Отворено говорејќи, бевме повеќе загрижени поради опасностите што
ги предизвикува осиромашениот ураниум како тежок метал. Сите тешки
метали, како и оловото на пример, можат да бидат отровни, ако
случајно влезат во крвотокот на луѓето. Другите ризици се минимални“.
Партијата на зелените во Италија бара забрана на
оружјето со осиромашен ураниум, бидејќи тоа оружје спаѓа во групата
отровни оружја. Овој вид оружје е забрането со Женевската
конвенција од 1980 година. Оваа Конвенција ја забранува употребата
на сите конвенционални оружја што предизвикуваат
„трауматски ефекти“.
За претседателот на СР Југославија - Воислав Коштуница
(актуелниот Премиер на Србија и Црна Гора), не постојат дилеми.
Според него, употребата на осиромашениот ураниум претставува
злосторство и морален пад на НАТО. За овој легалист не е спорно
штетното дејство на осиромашениот ураниум:
„Независно од тоа колку се обидуваат да не убедат дека ураниумот не
е штетен за здравјето на луѓето, јасно е дека таквото тврдење
претставува чиста глупост и е израз на налудничавиот морален пад“.
Англискиот новинар Роберт Фиск открива дека во
американските документи пишува дека осиромашениот ураниум е штетен
за здравјето на луѓето. На пример, во Меморандумот на
американскиот потполковник М. В. Зимн – напишан по
Заливската војна се тврди дека бомбите со осиромашен ураниум се
штетни и дека треба да се употребуваат се додека не се пронајде
нешто подобро. Во овој документ посебно се укажува на еколошките
штети кои се политички неприфатливи. Овој потполковник бара голема
внимателност кога се пишува за последиците од ова оружје.
Руските научници од Институтот за биохемиска физика
при Руската академија на науките во Москва, тврдат дека се
неприфатливи категоричките изјави на Пентагон дека муницијата од
осиромашениот ураниум не е опасна. Неодамна спроведени истражувања
во регионот на Чернобил покажуваат дека слабите дози на радијација
го забрзуваат порастот на малигните тумори.
Заменик директорот на Институтот за биохемиска физика - Елена
Бурлакова, тврди:
„Механизмот на дејствувањето на малите дози на радијација е поинаков
од големите озрачувања. Кај големите дози организмот сам почнува да
се брани. Во случај кога организмот е озрачен со мали дози,
заштитните системи на организмот не реагираат благовремено“.
Особено опасна е комбинацијата на осиромашениот ураниум и влијанието
на разните хемиски отрови и гасови. Голема опасност е и
хепатилот кој се користи како гориво за старите модели на
ракетите „Томахавк". Руските радиолози без двоумење тврдат
дека „Балканскиот синдром" е реалност и дека е опасно да се
минимизираат неговите последици. Тие тврдат дека последиците од овој
синдром допрва ќе се почувствуват.
Креаторите на новиот
„еколошки фашизам“ !
Професор Јохан Галтунг – пацифист и основач на мировните
студии на светско ниво, употребата на оружјето со осиромашен
ураниум ја квалификува како државен тероризам:
„Јас сум многу внимателен кога го користам зборот тероризам, бидејќи
овој збор прв го употребил нацистот Гебелс за време на
Втората светска војна во случајот со партизанското војување во
Југославија. Постои индивидуален, групен и државен тероризам.
Државен тероризам е фрлањето бомби со осиромашен ураниум“.
Ω
г
о р е |
